
Beyond Graduation: What Came Out of Maastricht’s Debate on Student Retention?
16 november, 2026Op maandag 9 november keken we onder de noemer van een ‘Sphinx Special’ bij Lumière naar de documentaire Leven Na De Dictatuur van Thaeer Muhreez. 9 november was een symbolische datum, vertelde onze voorzitter Nikki Kluskens toen ze de avond opende. Op 9 november viel de Berlijnse Muur, wat voor heel Europa symbool stond voor vrijheid. Maar ook de Kristallnacht begon op 9 november. In de nacht van 9 op 10 november 1938 werden in heel Duitsland Joden aangevallen en hun bezittingen geroofd.
“Vrijheid en democratie zijn voor ons vanzelfsprekend. We mogen demonstreren, protesteren en commentaar hebben op politici. Maar ook in Nederland staan onze vrijheid en democratie op het spel”, vertelde Nikki. “We wantrouwen politici en er is veel polarisatie rond klimaatverandering, migratie en wonen. Onze democratie staat op een wankel voetstuk.”
Na de documentaire was het tijd voor vragen aan Thaeer, die in de documentaire onder andere zegt ‘Ik ben opgegroeid met het geloof dat hardop denken een zonde is, vrijheid een westers idee en gehoorzaamheid een deugd.’ Veel mensen in de zaal hadden vragen, en ontdekten hoe moeilijk het was om die eenvoudig te formuleren. Uiteindelijk kwam het gesprek goed op gang.
Thaeer waarschuwde ons deze avond. “Ik kan niet kan begrijpen dat in Nederland steeds meer mensen vragen om een sterke leider. Ik heb deze film ook gemaakt om jullie te laten zien dat jullie een luxe leven hebben. Als je je vrijheid kwijtraakt, krijg je die niet zomaar meer terug. Sterke leiders verminderen altijd de vrijheid.”
Eva Rover van Bureau Burgerberaad leerde ons daarna hoe belangrijk het is om onze ‘democratische spieren’ te trainen. Ook zij sprak waarschuwende woorden. “We gaan achteloos met onze democratie om. Maar we moeten democratie en politiek niet alleen aan politici overlaten. (..) Ons systeem met iedere vier jaar – of sneller – verkiezingen zorgt er helaas voor dat politici vooral naar de korter termijn kijken. Maar neem het stikstofprobleem, dat was er ook al in de jaren 80.”
Jules Ortjens, gemeenteraadslid en onderzoeker, gaf gemeente Maastricht vervolgens een onvoldoende voor haar democratische gehalte, omdat minder dan de helft van de burgers gaat stemmen en veel wijken totaal langs elkaar heen leven. “Een burgerberaad is een goede toevoeging aan de politiek. Tijdens het burgerberaad dat we hier organiseerden, zag je wat voor rare stad Maastricht is. Een soort werelddorp.”




